Rozmiar i szerokość stopy

Rozmiar obuwia sportowego rzadko bywa tym samym co rozmiar buta codziennego, a liczba na metce bywa myląca, bo każdy producent stosuje własną tabelę. Najpewniejszą podstawą wyboru jest pomiar własnej stopy: długości i szerokości. Ten poradnik pokazuje, jak wykonać taki pomiar w domu, jak odczytać wynik i jak dobrać obuwie bez konieczności wielokrotnego zamawiania i zwracania.

Dlaczego rozmiar na metce bywa mylący

Producenci posługują się różnymi systemami rozmiarów: europejskim, brytyjskim, amerykańskim, a czasem własnym. Ten sam numer potrafi oznaczać inną długość wkładki u dwóch firm. Do tego dochodzi rozbieżność między rozmiarem a szerokością, której numer nie oddaje. Z tego powodu doświadczeni sprzedawcy mierzą stopę, a nie ufają wyłącznie liczbie na pudełku.

Jak zmierzyć długość stopy

Pomiar najlepiej wykonać wieczorem, kiedy stopa jest największa po całym dniu. Potrzebna jest kartka papieru większa niż stopa, ołówek i linijka. Stopę ustawia się na kartce i obrysowuje, stojąc, z pełnym obciążeniem. Następnie mierzy się odległość od najdalszego punktu pięty do najdłuższego palca. Pomiar powtarza się dla obu stóp i bierze pod uwagę większy wynik. Wynik w centymetrach porównuje się z tabelą producenta.

Warto pamiętać, że obuwie sportowe powinno mieć kilka milimetrów luzu przed palcami. Stopa wydłuża się podczas ruchu i lekko puchnie po dłuższym wysiłku, dlatego but dobrany dokładnie na długość stopy będzie uciskał. Zbyt duży luz też jest zły, bo stopa przesuwa się w środku i powoduje otarcia.

Jak zmierzyć szerokość stopy

Szerokość mierzy się w najszerszym miejscu, zwykle w okolicy śródstopia, prostopadle do osi stopy. To parametr często pomijany, a bywa decydujący. Stopa szeroka w obuwiu o wąskim kopycie jest uciska i prowadzi do otarć oraz odcisków, natomiast stopa wąska w szerokim bucie przesuwa się i traci stabilność. Część producentów oznacza wersje szerokie literą lub symbolem, co warto sprawdzić w opisie modelu.

Odczyt tabeli rozmiarów

Tabele podają zwykle długość wkładki, a nie długość stopy. Trzeba więc uwzględnić luz. Praktyczna metoda polega na porównaniu zmierzonej długości stopy z długością wkładki i wybraniu takiej, która daje kilkumilimetrowy zapas. Jeśli pomiar wypada między dwoma rozmiarami, w obuwiu sportowym bezpieczniej wybrać większy, zwłaszcza na długie dystanse i przy pracy stopy. Dla dzieci pomiar trzeba powtarzać co kilka miesięcy, bo stopa rośnie szybko.

Pomiar u dzieci

U dzieci obuwie sportowe nie może być kupowane na zapas, bo zbyt duży but utrudnia chód i sprzyja upadkom. Jednocześnie zbyt ciasny hamuje rozwój stopy. Zaleca się zostawienie niewielkiego zapasu na palce i regularne sprawdzanie rozmiaru. Warto mierzyć stopę co kilka miesięcy i zwracać uwagę na to, czy dziecko nie zgina palców ani nie skarży się na ucisk, co bywa sygnałem, że but zrobił się za mały.

Pomiar a zakup online

Przy zakupie przez internet pomiar stopy jest szczególnie ważny, ponieważ nie ma możliwości przymiarki. Pomocne bywa sprawdzenie tabeli producenta, opinii o tym, czy model jest zgodny z rozmiarem, oraz warunków zwrotu. Zakup na odległość daje konsumentowi w Polsce prawo do odstąpienia od umowy w ustawowym terminie, co zmniejsza ryzyko pomyłki. Zasady wyboru opisuje też poradnik Jak wybrać buty sportowe.

Osoba, która zna długość i szerokość swojej stopy, porównuje modele znacznie sprawniej i rzadziej się myli. Pomiar warto powtórzyć raz na jakiś czas, ponieważ stopa zmienia się z wiekiem, a także w ciąży oraz przy zmianie masy ciała. Dla czytelnika zainteresowanego układem stopy przydatne mogą być materiały edukacyjne dla pacjentów, takie jak serwis Medycyna Praktyczna. Kolejnym krokiem po pomiarze jest zrozumienie pronacji, o czym mówi poradnik Pronacja a wkładki.

Systemy rozmiarów w praktyce

Najczęściej spotykanym systemem w Polsce jest rozmiar europejski, ale wiele marek sportowych podaje także numer brytyjski i amerykański. Ten sam but bywa oznaczony kilkoma numerami jednocześnie, co bywa mylące. Najpewniejszą podstawą pozostaje długość wkładki w centymetrach, ponieważ ta wartość jest mniej zależna od konwencji producenta.

Przy zakupie za granicą lub od sprzedawcy zagranicznego warto sprawdzić, w jakim systemie podany jest rozmiar. Różnice między systemami bywają większe niż jeden numer, dlatego porównywanie numerów bez sprawdzenia tabeli prowadzi do pomyłek. Pomocne jest zapisanie własnej długości stopy i szerokości oraz odniesienie ich do tabeli konkretnego producenta.

Rozmiar a rodzaj aktywności

Inny zapas sprawdza się w różnych dyscyplinach. W bieganiu na długich dystansach stopa puchnie, dlatego potrzebny jest nieco większy luz. W obuwiu piłkarskim but powinien przylegać ściślej, aby stopa nie przesuwała się podczas zwrotów. W trekkingu liczy się miejsce na grubszą skarpetę i na opuchliznę po długim marszu.

Obuwie do codziennego chodzenia rządzi się łagodniejszymi zasadami, ale i tu zbyt ciasny but męczy stopę po kilku godzinach. Warto więc dopasować zapas do przeznaczenia obuwia, a nie stosować jednej reguły do wszystkich par.

Kształt stopy i kopyto buta

Stopy różnią się nie tylko długością i szerokością, ale i kształtem. Jedni mają palce ustawione równo, inni dłuższy drugi palec, a jeszcze inni szerokie śródstopie. Kopyto buta bywa projektowane pod jeden z tych kształtów, dlatego dwa modele w tym samym rozmiarze mogą leżeć zupełnie inaczej. Osoba ze stopą o nietypowym kształcie zyskuje na przymiarce kilku modeli, a nie na wyborze po numerze.

Warto zwrócić uwagę na przód buta. Zbyt wąski przód uciska palce i sprzyja powstawaniu odcisków, a zbyt szeroki pozwala stopie przesuwać się na boki. Palce powinny mieć możliwość swobodnego ułożenia się, bez ucisku i bez nadmiernego luzu.

Pomiar jako nawyk

Stopa zmienia się z wiekiem, w ciąży oraz przy zmianie masy ciała. Pomiar wykonany raz i zapamiętany na zawsze bywa mylący po kilku latach. Warto powtarzać go od czasu do czasu, zwłaszcza przed zakupem obuwia sportowego, które ma służyć przez wiele miesięcy. Dzięki temu decyzja opiera się na aktualnych danych, a nie na przyzwyczajeniu.